Welkom bij de SEB

Project in Enschede – deelnemer NTP BV

“Het nieuwe plein aan de voorzijde van De Hogekamp kent een grote variatie in inrichtingselementen en in hoogte.”

De herinrichting van het gebied rondom het gebouw De Hogekamp was voor de Universiteit Twente een behoorlijke uitdaging, die alleen in bouwteamverband succesvol kon worden uitgewerkt en uitgevoerd. Dat bouwteamverband, met NTP als aannemer, bood ook de mogelijkheid tot innovatie en verduurzaming. De Hogekamp is een van de hoogste gebouwen op de campus van de Universiteit Twente (UT) in Enschede.

Sinds een aantal jaren heeft het gebouw van begin jaren 70 geen onderwijsfunctie meer en stond het leeg. Aannemer Van Wijnen stripte het gebouw en gaf het een nieuwe bestemming, met 445 studentenappartementen en 72 hotelkamers. De studentenappartementen werden al in juli 2018 opgeleverd. Het hotel was klaar in september 2018. Daarna volgde nog de afbouw van de toren waarin 48 luxe appartementen zijn gecreëerd.

Fasering en bereikbaarheid

De gefaseerde ontwikkeling van het gebouw was een van de grote uitdagingen voor de herinrichting van het gebied rondom De Hogekamp, zegt André de Brouwer, contractmanager terrein van de UT. Al in een vroeg stadium moesten leidingtracés worden gelegd. Ook moest het gebouw al voor bewoners bereikbaar zijn, terwijl een groot deel van het terrein nog was ingericht als bouwplaats. Extra uitdaging was de aanwezigheid van een trillingsgevoelig laboratoriumgebouw van High Tech Factory in de directe omgeving, alsmede de blijvende toegankelijkheid van cultuurgebouw De Vrijhof. “We moesten de werkzaamheden dus goed plannen en communiceren, in combinatie ook met de werkzaamheden van Van Wijnen aan het gebouw”, vertelt projectleider Pim Mulder van NTP.

Bij de herinrichting is de parkeerplaats verschoven van de voorzijde naar de achterzijde van het gebouw. Op de oude plek van de parkeerplaats wordt een plein aangelegd met vele hoogteverschillen en groenstroken. Een fietspad gaat diagonaal over dit plein, terwijl betonnen tribune-elementen zorgen voor verblijfsmogelijkheden voor de studenten. Het plein wordt daarvoor nog verder aangekleed met meubilair van onder meer inlands eiken.

Duurzaamheid

De onzekerheden en de uitdagingen waren dermate groot dat de UT besloot om op basis van een schetsontwerp van LOLA Landschape Architects uit Rotterdam een bouwteam te selecteren. SEB-deelnemer NTP kwam daarbij als beste partner uit de bus. Dit bouwteam werkte het schetsontwerp verder uit en zette daarbij hoog in op duurzaamheid. “Vanwege de duurzaamheidsambities van de UT is gevraagd om de inrichting zo duurzaam mogelijk te maken”, zegt De Brouwer. In bouwteamverband is bekeken wat de mogelijkheden waren binnen het budget en de technische en esthetische eisen.

Geopolymeerbeton

Een belangrijke keuze daarin was om over te gaan op cementloos beton voor alle belangrijke onderdelen als stenen en banden. Gekozen werd voor Reduton® van V.d. Bosch Beton uit Almelo/Vriezenveen. De nieuwe parkeerplaats aan de achterzijde van De Hogekamp was bij de aanleg in 2018 uniek in Nederland door de combinatie van straatstenen en banden in geopolymeerbeton op deze schaalgrootte.

Andere duurzaamheidskeuzes die het bouwteam maakte, betrof het werken met leveranciers uit de directe regio, de toepassing van ledverlichting, maar ook hergebruik van oude straatstenen. Uitvoerder Victor Scholman van NTP: “We proberen die altijd eerst weer te hergebruiken, bijvoorbeeld elders op het terrein van de UT. Als dat niet kan, worden ze als gebruikt aangeboden voor bijvoorbeeld de agrarische sector. Als dat niet lukt, gaan ze in de breker en wordt het granulaat hergebruikt als fundering.” In dit geval is 95 % van de stenen hergebruikt; de overige zijn in de omgeving gebroken en hergebruikt als funderingsmateriaal.

Ook hergebruik van regenwater is in dit project opgepakt. Via een speciaal helofytenfilter komt het hemelwater in de naastgelegen vijver terecht. Middels een nafiltering kan het worden hergebruikt voor het sproeien van de sportvelden.

Samen oplossen

Zowel André de Brouwer als Pim Mulder zijn zeer positief over het bouwteamverband waarin ze samenwerken “Je lost het samen op, zonder discussie en met openheid van offertes. We zitten ook in de uitvoering wekelijks bij elkaar voor overleg en afstemming. We kijken samen naar de planning en de werkzaamheden. Het betekent wel dat je als aannemer flexibel moet zijn. Maar uiteindelijk zijn we allebei blij met het resultaat”, zegt Pim Mulder.

Dat gold onder voor de geopolymeerstenen voor het plein. “De architect had eerst voor ogen om natuursteen toe te passen in het straatwerk van het plein, maar vanwege resultaten van pleinen in Hengelo en Enschede die te glad waren hebben we gekeken naar andere oplossingen. Ook moest er bij calamiteiten een brandweerauto over het plein kunnen rijden. We kwamen uit op een betonklinker met een extra slijtlaag. Samen met v.d. Bosch hebben we gezocht naar een tegel van de juiste kleur, formaat en sterkte. We wilden geen nieuwe mal laten maken en toch een juiste steenmaat te krijgen voor de rasters van 2×2 meter in het plein. Om een langere levensduur van het straatwerk te creëren is gekozen voor 8 cm dikke tegels.”

Een andere gezamenlijke aanpassing betrof de keerwanden voor de diverse hoogteverschillen in het terrein. “Wij vonden grijs beton maar zo grijs en grauw. Daarom hebben we gekozen voor antraciet. Uiteindelijk is de ontwikkeling steeds verder gegaan en zijn geen standaard keerwanden gebruikt maar zijn speciale mallen gemaakt.”

Innovatie

Het bouwteamverband bood ook ruimte voor andere innovaties, zoals voor het herstel van de kadewanden langs de vijver. “Die wanden bestonden uit gemetseld granietsteen. Een bedrijf wilde een pilot uitvoeren met een innovatieve methode waarbij de granietsteen op de kant op een betonnen T-profiel werd gemetseld. Dat geheel werd kant en klaar op geboorde palen geplaatst. Daarmee konden we de kade herstellen met behoud van het originele beeld, zonder trillingsoverlast en zonder het waterpeil te verlagen.”

De werkzaamheden voor de herinrichting van het gebied begonnen in april 2018 en worden in april 2020 grotendeels afgerond. Daarmee is een bijzonder verblijfsgebied gecreëerd rondom de Hogekamp. De Brouwer en Mulder benadrukken dat dat het resultaat is van een gezamenlijke inspanning en nauwe samenwerking. “Dit hadden we nooit op deze manier van tevoren in een bestek kunnen vastleggen.”